Op Prinsjesdag, dinsdag 15 september 2026, maakte het kabinet de Miljoenennota en het Belastingplan 2027 bekend. Het gaat hier nog om kabinetsplannen: pas als de Tweede en Eerste Kamer ermee instemmen, worden ze wet.
Voor wie een huis koopt of verkoopt, een schenking overweegt of een erfenis regelt, zijn onderstaande onderwerpen het meest relevant: de startersvrijstelling, overdrachtsbelasting, de hypotheekrenteaftrek, schenken en de nieuwe belasting in box 3. Hieronder leest u per onderwerp wat er verandert en wat dat voor u kan betekenen.
Startersvrijstelling overdrachtsbelasting omhoog naar 615.000 euro
De grens voor de startersvrijstelling bij de overdrachtsbelasting stijgt in 2027 van 555.000 naar 615.000 euro. Koopt u als starter een woning tot dit bedrag om er zelf in te wonen, dan betaalt u daarover géén overdrachtsbelasting.
Dit voorstel staat in het Belastingplan 202 met een ingangsdatum van 1 januari 2027 maar moet nog door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd. Let op: het gaat om een harde grens. Kost de woning ook maar 1 euro meer, dan vervalt de vrijstelling en betaalt u over de volledige koopsom overdrachtsbelasting.
Bent u starter en koopt u een woning waarvan de prijs rond dit grensbedrag ligt? Dan kan dit verschil flink oplopen: Een notaris kan voor u nagaan of u in aanmerking komt voor de startersvrijstelling en wat dit voor uw aankoop betekent.
Overdrachtsbelasting op een tweede woning of verhuurpand omlaag naar 7 %
Het tarief van de overdrachtsbelasting voor woningen die u niet zelf gaat bewonen, zoals een verhuurwoning of een tweede huis, daalt van 8 naar 7 %. Dit is de belasting die u betaalt aan de notaris op het moment dat een woning aan u wordt geleverd.
Dit voorstel stond al in de Voorjaarsnota van maart 2026 en is nu opgenomen in het Belastingplan 2027. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2027. Voor woningen waar u zelf gaat wonen, blijft het lage tarief van 2 % gelden.
Koopt u een woning om te verhuren of als tweede woning? Dan kan het lonen om te kijken of u de leveringsakte pas na 1 januari 2027 laat passeren, de dag waarop u bij de notaris tekent. Zolang het voorstel nog niet is aangenomen, betaalt u bij een eerdere levering nog altijd 8 %. Een notaris kan u vertellen wat dit voor uw situatie en planning betekent. Bekijk ook wat de overdrachtsbelasting op dit moment precies inhoud.
Hypotheekrenteaftrek in 2027 iets hoger, ondanks pogingen om dit te voorkomen
Het percentage waartegen u hypotheekrente van de belasting mag aftrekken, stijgt in 2027 van 37,56 naar ongeveer 38,19 %. Dat is opvallend, want D66 en CDA wilden binnen de coalitie juist voorkomen dat deze aftrek verder omhoog zou gaan.
De stijging is een neveneffect van andere lastenverzwaringen uit het Belastingplan 2027.
Het maximale aftrektarief voor de hypotheekrente is wettelijk gekoppeld aan het tarief van de tweede belastingschijf in de inkomstenbelasting. Gaat dat tarief omhoog om de andere lastenverzwaringen te dekken, dan stijgt ook het percentage waartegen u uw hypotheekrente mag aftrekken. Voor een huiseigenaar met bijvoorbeeld 300.000 euro hypotheekschuld tegen 4 % rente scheelt dit ongeveer 75 euro extra teruggave per jaar.
Dit hangt samen met het Belastingplan 2027 als geheel. Zodra de nieuwe schijventarieven definitief zijn, gaat ook deze verruiming automatisch in per 1 januari 2027.
Sluit u binnenkort een hypotheek af voor het kopen van een woning? Dan is dit gunstig nieuws voor uw maandelijkse lasten. Houd er wel rekening mee dat het kabinet tegelijk overweegt het eigenwoningforfait, de jaarlijkse bijtelling voor het woongenot van uw eigen huis, te verhogen om deze extra aftrek deels te compenseren.
Bij het regelen van de hypotheekakte bij de notaris kunt u deze cijfers alvast meenemen in uw berekening van de werkelijke maandlasten.
Schenken op papier moet minder aantrekkelijk
Het kabinet onderzoekt of schenken op papier minder aantrekkelijk moet worden. Bij deze vorm van schenken schenkt u geld aan bijvoorbeeld uw kind, maar betaalt u het bedrag niet meteen uit. In plaats daarvan legt de notaris in een akte vast dat u het bedrag schuldig blijft, en betaalt u daar jaarlijks een vaste rente van 6% over.
Het ministerie van financiën heeft schenken op papier in de Voorjaarsnota 2026 op de lijst van “opmerkelijke belastingconstructies” gezet. Dat is een lijst van fiscale constructies waarvan ambtenaren vinden dat ze nader onderzoek verdienen. Daarnaast wil het kabinet de aangiftetermijn voor de schenkbelasting verlengen tot 1 mei van het jaar na de schenking, wat u iets meer tijd geeft om de aangifte te regelen.
Overweegt u zelf een schenking op papier te doen, bijvoorbeeld aan uw kinderen? Vraag een notaris dan om mee te denken over de huidige spelregels en houd de ontwikkelingen hierover in de gaten. Bekijk ook hoe schenken op papier nu precies werkt.
Schenkbelasting bij het schenken van een woning: WOZ-waarde blijft de norm
Het plan om bij het schenken van een woning voortaan de marktwaarde te gebruiken in plaats van de WOZ-waarde, is van tafel. De WOZ-waarde is de waarde die de gemeente jaarlijks aan uw woning toekent, en die vaak lager ligt dan de marktwaarde.
Het kabinet had dit voorstel eerder aangekondigd, maar heeft het na een negatieve uitvoeringstoets weer ingetrokken. Dat betekent dat u over het algemeen minder schenkbelasting betaalt dan wanneer de werkelijke, vaak hogere marktwaarde zou gelden.
Overweegt u een woning te schenken aan uw kinderen? Dan kan een notaris u vertellen hoe de schenkingsakte er in uw situatie uitziet en of het verstandig is hier niet te lang mee te wachten.
Nieuw belastingstelsel in box 3 opnieuw uitgesteld
De langverwachte nieuwe belasting op uw werkelijke rendement uit spaargeld en beleggingen (box 3) komt op zijn vroegst in 2028. Het kabinet werkt nog aan de uitwerking, onder meer in de vorm van een zogenoemde vermogenswinstbelasting.
Tot een nieuwe regeling ingaat, blijft het huidige systeem gelden: een forfaitair, oftewel vooraf vastgesteld, rendement per vermogenscategorie, met een tegenbewijsregeling voor wie kan aantonen dat het werkelijke rendement lager was.
Overweegt u vermogen te schenken aan kinderen of kleinkinderen, of wilt u uw testament laten aansluiten op uw vermogenssituatie? Dan kan een notaris met u meedenken of dit een goed moment is om dat te regelen. Bekijk ook wat een testament voor uw situatie kan betekenen.
Veelgestelde vragen over Prinsjesdag 2026 en de notaris
Moet ik dit jaar nog een schenking regelen voordat de regels veranderen?
Voor het schenken van een woning geldt voorlopig geen wijziging: de WOZ-waarde blijft de basis voor de schenkbelasting. Voor de belasting op uw vermogen in box 3 blijft het huidige stelsel ook nog zeker tot en met 2027 gelden. Er is dus niet direct haast, maar een notaris kan u laten weten of uw persoonlijke situatie toch reden geeft om eerder te handelen.
Gaat mijn hypotheekrenteaftrek in 2027 omhoog of omlaag?
Uw hypotheekrenteaftrek gaat licht omhoog, van 37,56 naar ongeveer 38,19 %. Dit gebeurt omdat het aftrektarief gekoppeld is aan het tarief van de tweede belastingschijf, dat in het Belastingplan 2027 stijgt. D66 en CDA wilden dit eigenlijk voorkomen, maar konden dit neveneffect niet tegenhouden.
Wordt schenken op papier binnenkort minder aantrekkelijk?
Dat is nog niet zeker. Het kabinet overweegt een lagere rentevergoeding en het meetellen van de schenking bij de erfbelasting na overlijden. Er is nog geen wetsvoorstel en geen ingangsdatum.
Is de verlaging van de overdrachtsbelasting al definitief?
Nee. Het is een voorstel in het Belastingplan 2027 dat nog door de Tweede en Eerste Kamer moet worden goedgekeurd. Pas na parlementaire behandeling, eind 2026, is duidelijk of het tarief per 1 januari 2027 echt van 8 naar 7 % gaat voor woningen die u niet zelf bewoont.
Gaat de schenkbelasting op een woning omhoog door de WOZ-waarde?
Op dit moment niet. Het kabinet heeft het eerdere plan om de marktwaarde te gebruiken in plaats van de WOZ-waarde, weer ingetrokken. Dit kan in de toekomst opnieuw worden voorgesteld.
Wanneer komt de nieuwe box 3-belasting op werkelijk rendement?
Niet in 2027. Het kabinet werkt aan een nieuw stelsel, mogelijk een vermogenswinstbelasting, dat op zijn vroegst in 2028 wordt ingevoerd. Tot die tijd geldt het huidige forfaitaire stelsel, met een tegenbewijsregeling.
Dit zijn allemaal kabinetsplannen uit de Miljoenennota en het Belastingplan 2027. De definitieve uitwerking volgt pas na de begrotingsbehandeling in de Tweede en Eerste Kamer, later dit jaar.